Παναγιώτης Μπεχράκης: “Μαθαίνω να μην Καπινίζω…”

Πως ξεκίνησε η ιδέα του προγράμματος HAP;
Το HAP είναι ένα πρόγραμμα μεγάλης διάρκειας για τον έλεγχο του καπνίσματος στην χώρα μας. Αποτελεί μια επίσημη και υπογεγραμμένη συνεργασία ανάμεσα στα Υπουργεία Παιδείας και Υγείας, την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία και την Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Harvard. Το πρόγραμμα αυτό χρηματοδοτείται εξ’ ολοκλήρου από έναν μεγάλο φιλάνθρωπο της Βοστόνης το Γεώργιο Μπεχράκη , ο οποίος έχει διαθέσει μέχρι τώρα το ποσό των 1.800.000 δολλαρίων, έτσι ώστε, η Σχολή Δημόσιας Υγείας του Harvard να τεθεί στην ουσιαστική υπηρεσία των Ελληνικών Αρχών για την αντιμετώπιση του προβλήματος που λέγεται κάπνισμα . Τα αποτελέσματα του προγράμματος είναι πολύ σημαντικά. Αφενός έχει αναπτύξει μια σειρά δραστηριοτήτων στα σχολεία στο πρόγραμμα «μαθαίνω να μην καπνίζω» ένα όμορφο σλόγκαν που αρχίσει να περνάει στους μαθητές και αφετέρου έχει συμβάλει στη μείωση του καπνίσματος στην Ελλάδα από το 2007 έως σήμερα. Η μείωση παρατηρείται τόσο στον αριθμό των καπνιστών, όσο και στον αριθμό των τσιγάρων ή ηλεκτρονικών τσιγάρων που ο κάθε καπνιστής καταναλώνει ημερησίως. Παράλληλα, η λεπτομερής επιμέτρηση του βαθμού ρύπανσης των κλειστών δημοσίων χώρων, ιδίως στα κέντρα διασκέδασης και εστίασης, έχει καταδείξει
μείωση του ποσοστού ρύπανσης, παρά την πλημμελή εφαρμογή του νόμου, λόγω της ανεπάρκειας των μηχανισμών ελέγχου. Παρόλα αυτά η μείωση που υπάρχει, είναι αναγνωρισμένη διεθνώς.

Για ποιό λόγο ο Γιώργος Μπεχράκης να διαθέσει τόσο μεγάλο ποσό για αυτή την εφαρμογή στην Ελλάδα;
Το δήλωσε ο ίδιος: «Θέλει να προστατεύσει τα Ελληνόπουλα από το θέμα του καπνίσματος». Όταν του ανέφερα ότι κάθε χρόνο στην Ελλάδα 50.000 νέα παιδιά γίνονται καπνιστές μου είπε ότι «αυτό πρέπει να το σταματήσουμε». Από αυτό συγκινήθηκε και πήρε την απόφαση να γίνει αυτή η ενημέρωση. «Αυτός είναι ο λόγος και γι αυτό εστιάζουμε περισσότερο στα σχολεία. Διεθνώς επικρατεί η άποψη ότι είναι λάθος να ασχολούμαστε με το πρόβλημα του
καπνίσματος μαθητών. Προσωπικά διαφωνώ με την άποψη αυτή. Το επίπεδο των καπνιστών σε μια κοινωνία, είναι ένα δοχείο με νερό με δύο τρύπες, που από κάτω αδειάζει (είναι αυτοί που διακόπτουν το κάπνισμα) και από πάνω γεμίζει (είναι οι νέοι καπνιστές). Όλοι εστιάζουν στο πόσοι θα κόψουν το τσιγάρο, αλλά αν δεν κλείσουμε και την πάνω βρύση δεν θα σταματήσει η στάθμη του νερού. Πρέπει και στα δύο να επικεντρωθούμε.

Γιατί δεν εφαρμόστηκε ο νόμος κατά του καπνίσματος;
Είναι απλό. Δεν εφαρμόστηκε διότι δεν θέλει το κράτος να τον εφαρμόσει. Με βάση δημοσιευμένα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι Έλληνες σε ποσοστό 60% και 70%, ακόμη και οι καπνιστές, θέλουν να εφαρμοστεί ο νόμος, αλλά έχουμε ένα Κράτος το οποίο δεν τον εφαρμόζει. Σημαίνει ότι η πολιτεία έχει ενδιαφερθεί λιγότερο για το ποσοστό των καπνιστών από ότι σε όλη την Ευρώπη. Οι καπνιστές είναι παντού ίδιοι. Ο Έλληνας δεν είναι καθόλου διαφορετικός από το Γερμανό, τον Άγγλο, το Γάλλο στο θέμα του καπνίσματος. Δεν είμαστε περισσότερο καπνιστές, απλά αφεθήκαμε ελεύθεροι στο έλεος της Καπνοβιομηχανίας επί δεκαετίες και αυτό έχει γίνει καθαρά για λόγους εκποίησης της δημόσιας Υγείας στα συμφέροντα των καπνοβιομηχανιών.

Θα έπρεπε να υπάρχει ένα αποκρουστικό πακέτο ως μέτρο αποτροπής του καπνίσματος ;
Είναι ένα δύσκολο ερώτημα και αυτό. Και εδώ προσωπικά διαφωνώ με το Διεθνές κίνημα κατά του καπνίσματος που υποστηρίζει τέτοιου είδους λύσεις. Αυτό θα γίνει και στην Ελλάδα, διότι έτσι έχουν αποφασίσει όσοι κινούνται στο κίνημα κατά του καπνίσματος, οπότε τα πακέτα με τις άσχημες εικόνες θα επικρατήσουν. Προσωπικά έχω επιφυλάξεις για το αν είναι αποτελεσματικό. Νομίζω ότι μακροχρόνια το ουδέτερο πακέτο είναι πιο σωστό γιατί δεν έχει ούτε θετικά ούτε αρνητικά μηνύματα, να είναι όλα ίδια και να γράφει σε μια γωνία τη μάρκα και τον τύπο του καπνού. Αυτό προσωπικά θα πρότεινα, βάζοντας έτσι το τσιγάρο σε μια ουδετερότητα ούτε θετική ούτε αρνητική. Τα αρνητικά μηνύματα διεγείρουν το ενδιαφέρον και η αρνητική διαφήμιση ουσιαστικά λειτουργεί θετικά, ενώ μια κακή εικόνα επάνω σε ένα πακέτο προκαλεί αίσθηση. Πιστεύω ότι το πακέτο πρέπει να μην προκαλεί καμία αίσθηση.

Η ελληνική κοινωνία φέρεται ρατσιστικά στους μη καπνίζοντες;
Τελείως. Δεν έχει μιλήσει κανείς από τους πολιτικούς μας ή από τους ένδοξους υπερασπιστές των εργαζομένων για το θέμα αυτό. Σήμερα στους κλειστούς χώρους εργασίας, περίπου 130.000 – 180.000 άνθρωποι, καλούνται να εργάζονται κάτω από συνθήκες ίδιες με τα ορυχεία του 15ου αιώνα, λόγω της μη εφαρμογής του νόμου. Όμως κανείς συνδικαλιστής, κανένας επίσημος οργανισμός προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων δεν έχει αντιδράσει σε αυτό. Τους έχω προκαλέσει πολλές φορές να πουν κάτι, μια δικαιολογία, αλλά τίποτα. και αυτό είναι μια ύποπτη αδιαφορία. Για να μην θίξουμε τα συμφέροντα αυτά των πολυεθνικών εταιρειών αρρωσταίνουμε, πεθαίνουμε και καταστρέφουμε την εθνική μας οικονομία.

Ο νόμος ξεκίνησε όταν ο κ. Αβραμόπουλος ήταν υπουργός Υγείας;
Ξεκίνησε από τον κ. Αβραμόπουλο και τον συνέχισε η κ. Ξενογιανακοπούλου, υπήρχε ένα παραθυράκι ανοιχτό το οποίο έκλεισε αλλά τώρα δεν εφαρμόζεται τίποτα. Ένα σημαντικό τμήμα του προγράμματος HAP είναι η έρευνα για την σωστή λήψη αποφάσεων, αλλά παράλληλα και για την γνώση. Έχουμε ένα κέντρο καπνίσματος και ελέγχου που έχει χρηματοδοτηθεί από τον Γεώργιο Μπεχράκη με 300.000 δολάρια και το οποίο έχει πλήρη γνώση του θέματος. Κάνουμε μετρήσεις για τις επιπιτώσεις του τσιγάρου στα παιδιά, του ηλεκτρονικού τσιγάρου στους καπνιστές, της έκθεσης στο παθητικό κάπνισμα.

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο προκαλεί μεγάλη βλάβη στον οργανισμό;
Τα αποτελέσματα έχουν δείξει ότι βλάπτει. Μακροχρόνια δεν μπορεί να ξέρει κανείς ακόμη. Θα σας πω όμως ότι δε συμβάλλει στην διακοπή του καπνίσματος, διότι είτε καπνίζεις το κανονικό τσιγάρο είτε το ηλεκτρονικό το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Καπνίζεις. Είναι υποχρέωση αυτών που το προωθούν να πουν με επιστημονικούς όρους και να προσδιορίσουν τί είναι το ηλεκτρονικό τσιγάρο. Προωθείται στο διαδίκτυο και σε διάφορα καταστήματα αλλά δεν έχουν πει αν είναι φαρμακευτικό προϊόν, ή αντικαπνιστικό προϊόν ή κυκλοφορεί σαν απλό εμπορικό είδος. Ανεξέλεγκτη κυκλοφορία ενός προϊόντος στο διαδίκτυο το οποίο δεν έχει χαρακτηριστεί ως αντικαπνιστικό προϊόν.

Θεωρείτε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν ευεργέτες ;
Όλη η Ελλάδα έχει δομηθεί με ευεργεσίες , αρχίζοντας από τον χώρο της υγείας ακόμη και σήμερα. Υπάρχουν αρκετοί, ακόμη και σήμερα, όπως ο Γεώργιος Μπεχράκης που έχει κάνει πολλές ευεργεσίες στον Ελληνισμό της Αμερικής. Αυτή είναι η πρώτη του ευεργεσία στην Ελλάδα και η οποία θα αποτελέσει μια πολύ καλή αρχή και για τον ίδιο αλλά και για άλλους Έλληνες να κάνουν το ίδιο. Είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει ολόκληρο κίνημα των Ελλήνων της Αμερικής που κινητοποιούνται με στόχο να ενισχύσουν την Ελλάδα ώστε να ξεπεράσει την οικονομική κρίση που περνάει. Ο Ελληνισμός της Αμερικής έχει αρχίσει να λειτουργεί πάρα πολύ ενεργά με ενέργειες που πρέπει να τυγχάνουν αναγνώρισης. Η μεγαλύτερη προσφορά που έχει κάνει το Ίδρυμα του Γεωργίου Μπεχράκη κατ’ εμέ, είναι ότι στο Μουσείο της Βοστώνης έχει καταλάβει ένα όροφο στο
όνομα του, με Ελληνορωμαϊκή Τέχνη. Εκθέματα Ελληνικής και Ρωμαϊκής περιόδου συγκεντρώθηκαν όταν έγιναν τα εγκαίνια. Όλο το Μουσείο είχε σημαιοστολιστεί με Ελληνικές σημαίες – το οποίο ήταν στους όρους την συμφωνίας- δεν έχει γίνει ποτέ ξανά αυτό. Είναι χαρακτηριστικό όμως, ότι ουδείς επίσημος Έλλην εξ Ελλάδος είχε παρευρεθεί στην τελετή των εγκαινίων. Ήταν εκεί όλος ο Ελληνισμός της Αμερικής , ήταν η πρώτη φορά που είχε γίνει μία τόση μεγάλη προσφορά, αλλά η επίσημη Ελλάδα, έλαμψε για άλλη μία φορά δια της απουσίας της. Δε σας σας κρύβω ότι και ο Γιώργος Μπεχράκης πικράθηκε εκείνη την ημέρα από αυτό.