21 Σεπτεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer

Η νόσος Alzheimer αλλά και η άνοια γενικότερα, αποτελεί ένα δυσβάσταχτο κοινωνικό πρόβλημα υγείας. H 21η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα της Νόσου Alzheimer και ο Σεπτέμβριος ο Παγκόσμιος Μήνας για τη Νόσο. Μάλιστα, το 2020 σηματοδοτεί την αρχή της δεκαετίας της Υγιούς Γήρανσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Έκθεση της ADI για τον Covid 19 και την άνοια

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Alzheimer Disease International (ADI) εκτιμάται ότι έως και το 86 τοις εκατό όλων των θανάτων Covid-19 παγκοσμίως είναι μεταξύ ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω.

Η πανδημία Covid-19 οδηγεί σε εξαιρετικά υψηλά ποσοστά θανάτου μεταξύ ατόμων με άνοια παγκοσμίως. Αναδυόμενα δεδομένα αποκάλυψαν ότι στον Καναδά έως τα δύο τρίτα όλων των θανάτων που σχετίζονται με το Covid-19 αφορούσαν άτομα με άνοια, στο Ηνωμένο Βασίλειο 26 τοις εκατό και σε περιοχές της Ιταλίας 20 τοις εκατό.

Σε μια παγκόσμια συνεργασία, το London School of Economics και το University College London, δημιούργησαν την έκθεση, η οποία ενημερώνεται τακτικά με τα πιο πρόσφατα δεδομένα και πληροφορίες, Impact and mortality of COVID-19 on people living with dementia: cross-country report. 1 για τον αντίκτυπο και τη θνησιμότητα του COVID-19 σε άτομα που ζουν με άνοια. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από τις εξής 9 χώρες Ισπανία, Αγγλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Αυστραλία, Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Ινδία, Κένυα, Βραζιλία.

Σύμφωνα με στοιχεία της έκθεσης, έως και το 75% των θανάτων Covid-19 παγκοσμίως σε Μονάδες Φροντίδας αφορούσαν άτομα με άνοια. Η ηλικία είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για άνοια και τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας είναι η ομάδα υψηλότερου κινδύνου για το Covid-19, με το 86 τοις εκατό όλων των θανάτων Covid-19 να είναι μεταξύ ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω.

Τα άτομα με άνοια στη Μακροχρόνια Φροντίδα επηρεάζονται επίσης δυσανάλογα και διαταράσσονται σοβαρά κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Η πρόσβαση σε επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες περίθαλψης ήταν περιορισμένη, η υποστήριξη πρόσωπο με πρόσωπο είχε μειωθεί παγκοσμίως, η διάγνωση και η έρευνα διακόπηκαν.

H Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών υποστηρίζει την πρόσκληση της ADI για στοχευμένη δράση. Η ADI καλεί τις κυβερνήσεις να συλλέξουν, να αναλύσουν και να δημοσιεύσουν βασικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων θνησιμότητας και διαταραχών στην πρόσβαση για διάγνωση, αναλυτικά ανά ηλικία, φύλο και την παρουσία προϋπαρχουσών συνθηκών, για να βοηθήσουν στην εξεύρεση κρίσιμων λύσεων για τον μετριασμό των κινδύνων και στην υποστήριξη των ατόμων που ζουν με άνοια.

Η CEO της ADI Paola Barbarino αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «η κρίση του Covid-19 ανέδειξε όχι μόνο την έλλειψη ετοιμότητας για την πανδημία, αλλά το σημαντικότερο είναι η συνεχιζόμενη παγκόσμια έλλειψη ετοιμότητας για την άνοια, μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις υγείας και κοινωνικής μέριμνας αυτής και των μελλοντικών γενεών».

Έκθεση της Παγκόσμιας Εταιρείας Νόσου Alzheimer (ADI) 2020 Η φετινή έκθεση της ADI αφορά τον σχεδιασμό χώρων και κτιρίων φιλικών προς την άνοια: World Alzheimer Report 2020: Design, Dignity, Dementia; dementia-related design and the built environment (https://www.alz.co.uk/research/world-report-2020). Η Αυστραλία, η Αγγλία και η Σκωτία είναι παγκόσμιοι ηγέτες στον σχεδιασμό κτιρίων φιλικών στην άνοια, οδηγώντας τον δρόμο στη μετουσίωση της υπάρχουσας έρευνας στην πράξη.

Σήμερα, την Παγκόσμια Ημέρα του Alzheimer, η ADI ζητά η άνοια να αναγνωρίζεται πιο ανοιχτά από τις κυβερνήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο ως αναπηρία. Η αναγνώριση της άνοιας ως αναπηρία είναι μία από τις πολλές συστάσεις του World Alzheimer Report 2020, παράλληλα με τη σύσταση για ενσωμάτωση του σχετιζόμενου με την άνοια σχεδιασμού  στα εθνικά σχέδια άνοιας ως απάντηση στο Παγκόσμιο σχέδιο δράσης της ΠΟΥ για την ανταπόκριση της δημόσιας υγείας στην άνοια 2017-2025. 2 Τα θεραπευτικά οφέλη του καλού κτιριακού σχεδιασμού γίνονται αισθητά από άτομα που ζουν με άνοια σε σπίτι και σε μονάδες φροντίδας, που επισκέπτονται Κέντρα Ημέρας, νοσοκομεία, δημόσια κτίρια και κοινόχρηστους χώρους. Η αναγνώριση της άνοιας ως αναπηρίας θα μας βοηθήσει να διασφαλίσουμε ότι θα γίνουν παρόμοια βήματα όπως έχουν γίνει τα τελευταία 30 χρόνια από το κίνημα της αναπηρίας, όπως η πρόσβαση σε ανελκυστήρες, ράμπες, ασφαλέστερες διαβάσεις πεζών κ.λπ. Περίπου 152 εκατομμύρια άνθρωποι αναμένονται να ζουν με άνοια έως το 2050 και είναι ήδη η πέμπτη κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως, αλλά οι περισσότερες χώρες είναι πολύ πίσω στο να καταστήσουν το περιβάλλον προσβάσιμο για όσους ζουν με άνοια.

«Τα άτομα με άνοια εξακολουθούν να μένουν πίσω, όχι μόνο όσον αφορά την υγεία και την κοινωνική περίθαλψη, αλλά και όσον αφορά στην αναγνώριση της άνοιας ως μια κατάσταση που προκαλεί αναπηρία. Είναι ζωτικής σημασίας οι σχεδιαστές και οι αρχιτέκτονες να αγκαλιάσουν τον φιλικό στην άνοια σχεδιασμό χώρων και να συμπεριλάβουν άτομα που ζουν με άνοια σε ολόκληρη τη διαδικασία σχεδιασμού», αναφέρει η Kate Swaffer, Πρόεδρος-Συνιδρύτρια και CEO της Dementia Alliance International.

Ο φιλικός στην άνοια σχεδιασμός ακολουθεί απλές αρχές, είναι οικονομικά αποδοτικός και βελτιώνει δραματικά την απόλαυση και την ασφάλεια του δομημένου περιβάλλοντος για όσους ζουν με άνοια.Ο σχεδιασμός της άνοιας μπορεί να επιτρέψει στους ανθρώπους να ζουν στα σπίτια και τις κοινότητες τους για όσο το δυνατόν περισσότερο.Καθώς ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με άνοια αυξάνεται και η πρώιμης έναρξης άνοια (άνοια σε νεαρότερες ηλικίες), πρέπει να χτίσουμε έναν κόσμο για άτομα που ζουν με άνοια, για τον οποίο όλοι μας μαζί με τις οικογένειες των ασθενών μπορούν να είναι υπερήφανοι.

Όπως είπε χαρακτηριστικά η Πρόεδρος της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών, Δρ. Παρασκευή Σακκά, “λόγω της πανδημίας COVID 19, τα άτομα με νόσο Alzheimer ή άλλη μορφή άνοιας είναι περιορισμένα στα σπίτια τους και αντιμετωπίζουν σωρεία προβλημάτων. Βιώνουν δυσκολίες λόγω της αδυναμίας τους να προσαρμοστούν στην πιεστική κατάσταση και να εφαρμόσουν τα συνιστώμενα μέτρα υγιεινής και προφύλαξης. Συχνά δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν και να ακολουθήσουν επαρκώς ακόμη και τις πιο απλές οδηγίες για την πρόληψη της λοίμωξης από COVID-19. Ξεχνούν να πλύνουν τα χέρια τους, δυσκολεύονται να φορούν μάσκα, να τηρούν αποστάσεις και γενικότερα να προστατευτούν. Η απομόνωση, η μειωμένη δυνατότητα επικοινωνίας με τους οικείους και εξόδου από το σπίτι και όλες οι αλλαγές της καθημερινής ρουτίνας προκαλούν άγχος, εκνευρισμό, ευερεθιστότητα, σωματική δυσφορία στα άτομα με άνοια. Στα πιο προχωρημένα στάδια, συμπτώματα όπως η άσκοπη κινητικότητα, το παραλήρημα και οι ψευδαισθήσεις πιθανόν να επιδεινωθούν.”

Οδηγίες για φροντιστές ατόμων με άνοια

H ανάγκη προφύλαξης των ατόμων με άνοια από την έκθεση στην ασθένεια COVID-19 είναι επιτακτική.

Τα άτομα με άνοια παραμένουν στο σπίτι, εκτός αν συντρέχει επείγουσα ιατρική ή άλλη ανάγκη. Αν χρειαστεί να βγουν από το σπίτι, πάντα να συνοδεύονται.

Οι επισκέψεις από και προς τα άτομα με άνοια πρέπει να περιοριστούν στις απολύτως απαραίτητες, σύμφωνα με τις γενικές οδηγίες.

Είναι καλό, υπό αυτές τις συνθήκες, να υπάρχει ένας μόνο συγκεκριμένος φροντιστής ανά άτομο με άνοια.

Στο βαθμό που είναι σε θέση να το κατανοήσει, ενημερώστε το άτομο που φροντίζετε με απλά λόγια για τη σοβαρότητα της κατάστασης. Αποφύγετε την έκθεση τους σε πολλά ενημερωτικά ερεθίσματα από τα ΜΜΕ.

Φροντίστε να έχετε επαρκές απόθεμα σε φάρμακα ώστε να μην παραλείπονται δόσεις της συνηθισμένης φαρμακευτικής αγωγής. Υπάρχει πλέον η δυνατότητα άυλης συνταγογράφησης, την οποία μπορείτε να ενεργοποιήσετε.

Φροντίστε όσο είναι δυνατόν για την ικανοποίηση των βασικών αναγκών του ατόμου με άνοια:

  • Σωστή λήψη φαρμάκων
  • Διατήρηση της καθημερινής ρουτίνας (σταθερό ημερήσιο πρόγραμμα)
  • Ισορροπημένη διατροφή
  • Επαρκής ύπνος

Η επικοινωνία με τα άτομα με άνοια είναι σημαντική. Μιλήστε τακτικά μαζί τους, ακούστε με προσοχή τους εξωπραγματικούς ή μη φόβους τους, παρηγορήστε τους πρόσωπο με πρόσωπο ή τηλεφωνικά. Αν υπάρχει η δυνατότητα, εκμεταλλευτείτε την τεχνολογία ώστε να μη νιώσουν αποκομμένοι (π.χ. με βιντεοκλήση). Όταν δεν είναι δυνατό, ένα απλό τηλεφώνημα είναι αρκετό.

Οι φροντιστές ατόμων με άνοια πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις άλλες τους επαφές, για να μην εκθέτουν τον εαυτό τους και το άτομο που φροντίζουν σε κίνδυνο.

Η παραμονή στο σπίτι δεν συνεπάγεται πλήρη αδράνεια καθώς πολλές δραστηριότητες για νοητική και σωματική ενδυνάμωση μπορούν να πραγματοποιούνται από τα άτομα με άνοια και εντός σπιτιού.

Στη σελίδα facebook.com/AlzheimerAthens θα βρείτε προτάσεις για μεγάλη ποικιλία από δραστηριότητες που μπορούν να γίνουν στο σπίτι. Καθημερινά αναρτώνται προτάσεις για ασκήσεις νοητικής ενδυνάμωσης, για φυσική άσκηση, για διαχείριση διαταραχών συμπεριφοράς.

Την εποχή της πανδημίας Covid-19, η Εταιρεία Alzheimer Αθηνών επικεντρώνει τις προσπάθειές της στην επέκταση των δράσεων του προγράμματος «Φροντίδα στο Σπίτι για άτομα με άνοια» και στην ανάπτυξη νέων διαδικτυακών υπηρεσιών. Από τον Μάρτιο του 2020 μέχρι σήμερα, πραγματοποιήσαμε 17535 ομαδικές και ατομικές διαδικτυακές συνεδρίες για άτομα με άνοια και τους φροντιστές τους: ασκήσεις ενδυνάμωσης μνήμης, προγράμματα φυσικής άσκησης, θεραπείες τέχνης, συνεδρίες συμβουλευτικής και εκπαίδευσης φροντιστών κ.ά. Η υπηρεσία «Φροντίδα στο Σπίτι για άτομα με άνοια» εξυπηρέτησε κατ’ οίκον πάνω 200 οικογένειες.

Τα Κέντρα Ημέρας της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών λειτουργούν για τηλεφωνικές συνεδρίες και τηλεδιασκέψεις με τους ενδιαφερόμενους, παρέχοντας ενημέρωση, ψυχολογική υποστήριξη και οδηγίες διαχείρισης της κατάστασης.

Κέντρο Ημέρας Παγκρατίου: 210 7013271, ώρες 9.00-19.00

Κέντρο Ημέρας Πανόρμου: 210 6424228, ώρες 9.00-17.00

Κέντρο Ημέρας Αμαρουσίου: 210 6180073, ώρες 9.00-

Πηγή: athina984, huffpost.gr