Κυρία Παναγοπούλου, πόσο κοντά είμαστε στο χρονικό σημείο που η κρίση θα είναι πλέον παρελθόν;

Εάν εννοείτε την οικονομική κρίση, πιστεύω, πως είμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο που ελπίζω να οδηγήσει στην ανάπτυξη. Αρκεί βέβαια να περάσουμε και ως πολιτεία στην λογική ανάπτυξης, γιατί αυτοματισμοί και νομοτέλειες δεν υπάρχουν στην οικονομία. Εάν βέβαια εννοείτε την υπέρβαση της πολυεπίπεδης και βαθιάς κρίσης αξιών, που μας έφερε ως χώρα σε αυτό το τραγικό σημείο, φοβάμαι ότι θα χρειαστούν χρόνια ακόμα. Θα χρειαστούν χρόνια, για να αλλάξουν νοοτροπίες, για να αλλάξουν οι δομές οργάνωσης του κράτους μας, για να αλλάξει η ίδια η φιλοσοφία της παιδείας, που προσφέρουμε στα παιδιά μας και στη νέα γενιά. Είμαι πεπεισμένη ότι χωρίς αυτές τις βαθιές τομές δεν θα κερδίσουμε το στοίχημα της βιώσιμης ανασυγκρότησης του τόπου μας. Επιμένω στον όρο «βιώσιμη».

Είναι απορίας άξιον πως ύστερα από 7 χρόνια συνεχούς κρίσης, η ελληνική κοινωνία παραμένει όρθια. Ποιο πιστεύετε ότι είναι το καθοριστικό στοιχείο που μας βοήθησε;

Πολλοί παράγοντες συνέβαλαν, έτσι ώστε η κρίση να μην εξελιχθεί σε μία ολοκληρωτική κοινωνική κατάρρευση. Σίγουρα, βοήθησε το ιστορικό DNA του λαού μας. Τα αντανακλαστικά της αντοχής και της δημιουργικότητας που έχει αναπτύξει ο λαός μας, μέσα στους αιώνες και διαμέσου πολύ μεγαλύτερων εθνικών καταστροφών από την κρίση που βιώνουν οι σημερινές γενιές των Ελλήνων. Είμαστε ένα έθνος που αντέχει μέσα στον χρόνο. Καθοριστικό ρόλο, επίσης, διαδραμάτισε και η κινητοποίηση της εθελοντικής συμμετοχής. Η συνεισφορά χιλιάδων Ελλήνων στον συνάνθρωπο, η επώνυμη και ανώνυμη υποστήριξη στους συμπατριώτες μας, που ξαφνικά βρέθηκαν χωρίς παρόν και μέλλον. Τη δύσκολη στιγμή, την ώρα της κρίσης, οι Ελληνίδες και οι Έλληνες δεν έχασαν την ηθική μάχη. Προσέτρεξαν στον συνάνθρωπο, στον γείτονα, στον συνεργάτη, στον πρόσφυγα. Γειτονιές συσπειρώθηκαν, δυνάμεις αθροίστηκαν, νέες ιδέες μπήκαν σε εφαρμογή. Κυρίως, όμως, σε αυτήν την τόσο δύσκολη περίοδο αντέξαμε ως κοινωνία, γιατί άντεξε το βασικό κύτταρο του έθνους μας, που δεν είναι άλλο από την οικογένεια. Η ελληνική οικογένεια που με αυταπάρνηση, όπως πάντα, αγκάλιασε τα μέλη της. Βέβαια, μετράμε και μία πληγή στο σώμα του έθνους μας, που δύσκολα θα κλείσει. Η πληγή αυτή είναι η μετανάστευση στο εξωτερικό των νέων μας και των
πιο λαμπρών μυαλών που διαθέτει η πατρίδα.

Από τι κυρίως εξαρτάται η έξοδος της χώρας μας από την πολυδιάστατη κρίση που βιώνει;

Από την ύπαρξη και μετάδοση του εθνικού οράματος που θα δώσει κατεύθυνση στις παραγωγικές δυνάμεις του τόπου. Του οράματος που θα πείσει τον ελληνικό λαό ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε στην παγκόσμια εποχή, προσφέροντας, παράλληλα, έμπνευση και ελπίδα στη νέα γενιά της πατρίδας μας. Πρώτα, πρέπει να φτιάξουμε ξανά την εθνική αφήγησή μας, για το τι μπορεί να πετύχει η Ελλάδα σε μία παγκόσμια εποχή, που αλλάζει τα πάντα με ραγδαίους ρυθμούς. Μόνο, έτσι, θα μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε την ενεργητική συμμετοχή όλων των Ελλήνων στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της χώρας μας. Η ουσιαστική έξοδος από την κρίση ξεκινάει από την εθνική αυτοπεποίθηση και την αποκατάσταση της διεθνούς εμπιστοσύνης στην προοπτική που λέγεται Ελλάδα. Πρώτα, όμως, πρέπει να πιστέψουμε εμείς στον εαυτό μας. Στους εθνικούς στόχους, που θα θέσουμε.

Πρόσφατα στην ομιλία σας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών αναφερθήκατε στην καθοριστική σημασία που έχει για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας η διεθνής της φήμη. Με ποιο τρόπο θα μπορούσε να επανατοποθετηθεί η Ελλάδα στο διεθνές περιβάλλον;

To στοιχείο που διαφοροποιεί την εθνική μας ταυτότητα και που της προσδίδει μοναδική υπεραξία, είναι το γεγονός ότι είμαστε ένα λαός, που έχει δημιουργήσει, διαδώσει και θεμελιώσει ένα σύστημα αξιών, που είναι οικουμενικό και διαχρονικό. Οι παρακαταθήκες και οι κατακτήσεις του Ελληνισμού είναι κτήμα όλου του κόσμου και αφορούν, με την ίδια ένταση, την κλασική εποχή και τη σύγχρονη εποχή, που βιώνει σήμερα η ανθρωπότητα. Είμαστε ένα οικουμενικό έθνος. Η θέση αυτή μας έδινε και μας δίνει μία προνομιακή θέση στον διάλογο των πολιτισμών, σε κρίσιμα ζητήματα, που αφορούν και διαμορφώνουν, αυτή τη στιγμή που μιλάμε, το μέλλον της ανθρωπότητας. Συνεπώς, η κύρια επανατοποθέτηση, που πρέπει να πετύχει η χώρα μας στο διεθνές περιβάλλον, είναι ότι είμαστε ένα έθνος που προσφέρει και δεν ζητάει. Ένα έθνος που διαθέτει χαρισματικό ανθρώπινο κεφάλαιο και μία ζωντανή πολιτισμική κληρονομιά. Ένα έθνος που έχει θέση για το τι συμβαίνει σήμερα στον κόσμο μας. Βέβαια, για να αλλάξουμε τη θέση της πατρίδας μας στον χάρτη της διεθνούς φήμης, χρειαζόμαστε την εθνική αφήγηση και μία εθνική στρατηγική, για το πώς η Ελλάδα θα μπορέσει, επιτέλους, να αξιοποιήσει το οικουμενικό της πολιτισμικό αποτύπωμα.

Ποιο πρέπει να είναι το μήνυμα που θα εκπέμψει ο Ελληνισμός στον
κόσμο;

Ότι, αν η ανθρωπότητα θέλει να απαντήσει πειστικά στις προκλήσεις της, έχει μία και μόνο επιλογή. Να ενσωματώσει την παιδεία και τις αξίες που γέννησε η Ελλάδα και οι οποίες οικοδόμησαν το πρώτο οικουμενικό έθνος στον κόσμο. Το μήνυμα ότι τα σύνορα και οι διχασμοί δεν έχουν νόημα, αν αισθανόμαστε πολίτες του ίδιου κόσμου. Τη στιγμή που κάποιοι θέλουν να υψώσουν μάταιους φράχτες και τείχη στην ανθρώπινη επικοινωνία και πρόοδο, εμείς λέμε ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε ως ανθρωπότητα είναι κοινές και ότι ο φόβος δεν πρέπει να φέρει σκότος. Μην ξεχνάμε ο Ελληνισμός ήταν και θα είναι για πάντα «φως».

Με τη δράση σας και τις ομιλίες έχετε τονίσει την καθοριστική σημασία που έχουν οι Ολυμπιακές Αξίες για τη συνοχή και την πρόοδο μίας κοινωνίας. Μπορεί ο Ολυμπισμός να βοηθήσει μία κοινωνία σε κρίση;

Βεβαίως και μπορεί. Την παιδευτική και κοινωνική σημασία του Ολυμπισμού, την έχω βιώσει όλα αυτά τα χρόνια που αγωνίζομαι για την προώθηση των Ολυμπιακών Αξιών, αλλά και ως Πρόεδρος της ΚΑΛΛΙΠΑΤΕΙΡΑΣ. Ο αθλητισμός και οι αρχές του ευ αγωνίζεσθαι μπορούν να βοηθήσουν γειτονιές να θυμηθούν την ανθρωπιά και την αισιοδοξία, ανθρώπους να ανακτήσουν την χαμένη τους αυτοπεποίθηση, παιδιά να μεγαλώσουν γνωρίζοντας πώς να θέτουν και να υπηρετούν στόχους ζωής. Για αυτούς λόγους, επιμένω και θα επιμένω, ότι μέρος της εκπαιδευτικής επανάστασης που χρειάζεται η πατρίδα μας είναι και η ουσιαστική ενσωμάτωση της Ολυμπιακής Παιδείας σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας εκπαίδευσης.

Τον Αύγουστο στην αρχαία Ολυμπία, ιδρύσατε έναν νέο θεσμό. «Το Διεθνές Κέντρο Ελληνικών Επιστημών και Αξιών». Ποια είναι η αποστολή και η
προοπτική της πρωτοβουλίας αυτής;

Είναι γεγονός ότι τον Αύγουστο του 2016, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, κ. Προκόπη Παυλόπουλου, και του πρώτου Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Frans Timmermans, κάναμε ένα μικρό αλλά, ταυτόχρονα, πολύ σημαντικό βήμα για τη διεθνή ανάδειξη της πολιτισμικής κληρονομιάς του Ελληνισμού. Θα ήθελα να τονίσω ότι το Κέντρο αποτελεί ένα ολοκληρωμένο εγχείρημα διασύνδεσης της Ακαδημαϊκής Κοινότητας και της Κοινωνίας των Ενεργών Πολιτών. Γι’αυτόν τον σκοπό, έχουμε αναπτύξει μια πολύ στενή σχέση με το διεθνώς καταξιωμένο Πανεπιστήμιο Πατρών και διατηρούμε διαύλους επικοινωνίας με πολλά Πανεπιστημιακά Ιδρύματα της Ελλάδας και του Εξωτερικού. Αυτή εξάλλου είναι και η αποστολή του Διεθνούς Κέντρου, να συνδέσει τα επιστημονικά επιτεύγματα και τις αξίες του Ελληνισμού με τις προκλήσεις της σημερινής εποχής, να συσπειρώσει ανθρώπους από όλο τον κόσμο, που εμπνέονται από την Ελλάδα και τον Ελληνισμό, να αναδείξει, διεθνώς, τον μοναδικό πλούτο που φέρει το έθνος μας.

Ποια είναι τα επόμενά σας σχέδια, τα επόμενα βήματα;

Συνεχίζουμε το εθελοντικό, κοινωνικό και παιδευτικό έργο της ΚΑΛΛΙΠΑΤΕΙΡΑΣ, για το οποίο είμαι πολύ περήφανη, ενισχύοντας τη δυναμική επέκταση του δικτύου μας σε όλη την Ελλάδα.
Παράλληλα, η τιμή που φέρω, να εκπροσωπώ την Ελλάδα στο Συμβούλιο της Ευρώπης, ως Εθνική Πρέσβυς για τον Αθλητισμό, την Ανοχή και το Ευ Αγωνίζεσθαι, επιβάλλει να συνεχίσω την προσπάθεια που καταβάλλω για τη διεθνή προώθηση των αξιών, που συνθέτουν την κιβωτό που λέγεται Ελληνισμός. Όραμα και φιλοδοξία μου είναι να δω κάποια στιγμή αυτές τις αξίες να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εθνική μας αναγέννηση.