Αλέξανδρος Γεωργόπουλος: “ΑΝΤΙΓΟΝΗ – Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για τον Ρατσισμό…”

Τα τελευταία χρόνια οι δημοκρατικοί θεσμοί δοκιμάζονται σοβαρά και αντιμετωπίζουν προκλήσεις και κινδύνους που αν δεν αμβλυνθούν τότε το μέλλον της
δημοκρατίας προβλέπεται αβέβαιο. Στο πλαίσιο αυτό, για να ελαχιστοποιηθεί ή να περιοριστεί το δημοκρατικό έλλειμμα, μια σύγχρονη λύση του προβλήματος βρίσκεται στην έννοια της διακυβέρνησης μέσω της διεύρυνσης της συμμετοχικής δημοκρατίας. Σε μία τέτοια κατεύθυνση κινούνται πολλές κοινωνικές οργανώσεις, όπως η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ – Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για τον Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη-Βία» (ΑΝΤΙΓΟΝΗ), οι οποίες μέσω των εκστρατειών και των προγραμμάτων που υλοποιούν αποσκοπούν στη σταδιακή επίτευξη μιας αποτελεσματικής και λειτουργικής συμπερίληψης όσο το δυνατόν περισσότερων πληθυσμιακών ομάδων στο κοινωνικό γίγνεσθαι και στις διαδικασίες που το συναποτελούν, ώστε σε τελική ανάλυση η πρόσβαση στα δικαιώματα να έχει καθολικό χαρακτήρα και η αξία της ισότητας να αποκτήσει ουσιαστικότερο περιεχόμενο για τον καθένα και την καθεμιά. Στην προσπάθειά τους αυτή, τέτοιες συλλογικότητες επικεντρώνονται μέσω των δράσεών τους στη δημιουργία ενεργών, αλληλέγγυων και συνειδητοποιημένων πολιτών που ενδιαφέρονται για το κοινό καλό και διεκδικούν τη συμμετοχή τους στα κοινά συμβάλλοντας στην ποιοτική λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, αναπτύσσοντας παράλληλα το αίσθημα της συλλογικότητας.

Τι είναι η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ», πώς ξεκίνησε και με τι ασχολείται;
Η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» είναι αστική μη κερδοσκοπική οργάνωση που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. Από την ίδρυσή της (1993), δραστηριοποιείται ενεργά σε θέματα που
αφορούν τον ρατσισμό και τις διακρίσεις, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την οικολογία, την ειρήνη και τη μη βίαιη επίλυση των συγκρούσεων. Σε ό,τι αφορά τις επιμέρους δράσεις της οργάνωσης, η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» αναλαμβάνει την υλοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων είτε ως συντονιστής είτε ως εταίρος, διοργανώνει εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης των πολιτών σε θέματα ρατσισμού, ανθρωπίνων δικαιωμάτων κ.α., οργανώνει δράσεις που αποσκοπούν στην πρόληψη του κοινωνικού αποκλεισμού και την προώθηση της κοινωνικής ένταξης, πραγματοποιεί εκπαιδευτικά εργαστήρια προκρίνοντας
τη μεθοδολογία της μη τυπικής μάθησης, ενώ παράλληλα υλοποιεί και εργαστήρια επαγγελματικής κατάρτισης σε επιμέρους θεματικές ενότητες. Στον τομέα της έρευνας για τον ρατσισμό και τη μετανάστευση, η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» έχει πραγματοποιήσει αναλυτικές μελέτες σε ζητήματα απασχόλησης, εκπαίδευσης, στέγασης μεταναστών, νομοθεσίας, ρατσιστικής βίας, σε θέματα μειονοτήτων, μεταναστών κ.α. Δελτία Τύπου και πληθώρα μελετών (για τον ρατσισμό, την ξενοφοβία και τον αντισημιτισμό στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης, της νομοθεσίας, της ρατσιστικής βίας και των κατοικιών στην Ελλάδα) μπορεί να κανείς να βρει στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη της ιστοσελίδας μας (http://www.antigone.gr/gr/home/). Ας σημειώσουμε ότι η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» εκδίδει και βιβλία που προκρίνουν οικουμενικές αξίες προωθώντας αρχές, όπως αυτές της ειρήνης, της οικολογίας και της μη-βίας. Σημαντικό είναι, επίσης, ότι από το 2002 η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» οργανώνει κάθε χρόνο την Ετήσια Στρογγυλή Τράπεζα με τη συμμετοχή κρατικών εκπροσώπων, δημόσιων αρχών, ακαδημαϊκών, μη κυβερνητικών οργανώσεων, οργανώσεων των μεταναστών και άλλων συλλογικοτήτων. Τέλος, σας αναφέρουμε ότι η οργάνωση αποτελεί National Focal Point του Fundamental Rights Agency Network, δίκτυο το οποίο τρέχει στο πλαίσιο του προγράμματος FRANET του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Ποιος είναι ο σκοπός και ο ρόλος της «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»;
Η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» αναπτύσσει δράσεις στοχεύοντας στην εξασφάλιση της ισότιμης συμμετοχής όλων χωρίς καμία διάκριση λόγω φύλου, εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, αναπηρίας, θρησκείας, σεξουαλικού προσανατολισμού κ.α. Επίσης, κύριο στόχο της οργάνωσης αποτελεί η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κοινωνικής οικολογίας, μη βίας και διαπολιτισμικότητας.

Τα τελευταία χρόνια, βλέπουμε μια βίαιη αύξηση του ρατσισμού στη χώρα μας, αλλά και στο εξωτερικό. Πώς το εξηγείτε;

Τα βασικά αίτια της ολοένα και μεγαλύτερης εμφάνισης ρατσιστικής συμπεριφοράς μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:
α) Η αύξηση της ανεργίας λόγω της οικονομικής κρίσης δημιουργεί εχθρότητα ενός τμήματος του πληθυσμού προς τους μετανάστες θεωρώντας τους υπεύθυνους για τα δικά τους προβλήματα. Την ιδέα αυτή, έστω κι αν είναι λανθασμένη, προωθούν ρατσιστικές οργανώσεις· το σφάλμα δε μιας τέτοιας άποψης έγκειται στο ότι κατά κανόνα οι οικονομικοί μετανάστες αναλαμβάνουν τις δουλειές που αρνούνται να αναλάβουν οι ντόπιοι.
β) Στις μέρες μας μπορεί να πει κανείς ότι διανύουμε μια περίοδο κρίσης αξιών. Το φαινόμενο αυτό τροφοδοτεί ρατσιστικές αντιλήψεις.
γ) Η έλλειψη σωστής και ολοκληρωμένης ιστορικής πληροφόρησης μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού εύκολα καλλιεργεί την έλλειψη σεβασμού προς τον «βάρβαρο» άνθρωπο (μετανάστη, αλλοδαπό, αλλόθρησκο, ομοφυλόφιλο), αφήνοντα γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη ρατσιστικών αντιλήψεων.
ε) Οικονομικοί λόγοι, όπως για παράδειγμα η ανάγκη εκμετάλλευσης ατόμων που αποτελούν φθηνά εργατικά χέρια.

Στην «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» «τρέχουν» αρκετά ενδιαφέροντα προγράμματα σε Ελλάδα και εξωτερικό. Θα μας αναφέρετε μερικά;

Το έργο “Emergency aid for refugees and asylum seekers in Serbia and Greece” αποτελεί μία προσπάθεια βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων στις δύο αυτές χώρες. Οι επιμέρους στόχοι του έργου είναι η εκτόνωση του θυμού και της απόγνωσης που έχουν συσσωρεύσει οι πρόσφυγες, η ψυχοκοινωνική και ψυχολογική στήριξή τους, καθώς και εκείνη των εθελοντών, η ενίσχυση της διάδρασης μεταξύ των προσφύγων και της τοπικής κοινωνίας, καθώς και η επαγγελματική κατάρτιση των διαπολιτισμικών διαμεσολαβητών που δραστηριοποιούνται στους καταυλισμούς. Το πρόγραμμα της Σχολικής Διαμεσολάβησης αφορά στον σχεδιασμό και την -πιλοτική εφαρμογή ενός προγράμματος εκπαίδευσης μαθητών και μαθητριών
στη διαμεσολάβηση για την πρόληψη και τον περιορισμό των συγκρουσιακών σχέσεων στο σχολικό περιβάλλον. To έργο Schools for Change πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Ίδρυμα “Heinrich Böll” και αφορά την διοργάνωση και υλοποίηση εκπαιδευτικών εργαστηρίων που απευθύνονται σε όλες τις σχολικές βαθμίδες, σύμφωνα με τις εκπαιδευτικές ανάγκες κάθε σχολικής τάξης. Ενδεικτικά, οι θεματικές των εργαστηρίων
είναι: στερεότυπες αντιλήψεις/διακρίσεις/ρατσισμός, σχολικός εκφοβισμός/σχολική βία, ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα του παιδιού, ισότητα φύλων/ταυτότητες φύλων, αναπηρία/κοινωνικός αποκλεισμός, οικολογία και κοινωνία κ.α. Το έργο ARTS – Alternative Routes to Success απευθύνεται σε άτομα με ψυχικά προβλήματα ή αναπηρίες, οι οποίοι, μέσα από μία σειρά δημιουργικών καλλιτεχνικών εργαστηρίων και δραστηριοτήτων, θα οδηγηθούν στην πρακτική εμπειρία και γνώση, με την ανακάλυψη των διαφορών και των εμπειριών τους. Υπάρχουν πολλά ακόμα έργα για τα οποία μπορείτε να βρείτε πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Οργάνωσης, http://www.antigone.gr/gr/home/

Περίπου πόσα άτομα δραστηριοποιούνται στον Σύλλογό σας, ποιος είναι ο ρόλος του καθενός;

Η ομάδα της «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» αποτελείται από προσωπικό με μακρόχρονη εμπειρία στην επιτυχή εφαρμογή των εθνικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Πολιτικοί επιστήμονες, ψυχολόγοι, νομικοί, κοινωνιολόγοι προσεγγίζουν καθημερινά και με ευαισθησία κοινωνικά ζητήματα σχετικά με τον (συν)άνθρωπο και το περιβάλλον και υλοποιούν με ενθουσιασμό ο καθείς από το πόστο του κάθε έργο που αναλαμβάνουν. Η ομάδα των εθελοντών της οργάνωσης αποτελείται από περίπου 23 σταθερά μέλη εκπαιδευμένα για να δραστηριοποιηθούν στο πεδίο, πάντοτε με την υποστήριξη και καθοδήγηση του προσωπικού της «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ».

Τι σημαίνει ο εθελοντισμός για εσάς; Γιατί να γίνει κάποιος εθελοντής στην «ΑΝΤΙΓΟΝΗ»;

Ο εθελοντισμός αποτελεί μια εκδήλωση κοινωνικής συμπεριφοράς κατά την οποία το άτομο χωρίς το κίνητρο της υλικής ανταμοιβής προσφέρει τον ελεύθερο του χρόνο για έναν κοινωφελή σκοπό είτε με δική του πρωτοβουλία είτε στο πλαίσιο μιας ομάδας ή φορέα.
Ο εθελοντισμός έρχεται, με άλλα λόγια, να αντισταθμίσει την τάση που επικρατεί στις σύγχρονες κοινωνίες να αξιολογούνται όλα σύμφωνα με την χρηματική τους αξία. Ο σύγχρονος εθελοντισμός προχωρά πέρα από τις παραδοσιακές του μορφές (φιλανθρωπία, αλληλοβοηθητικά σωματεία) και περικλείει μια δυναμική, ενεργό συμμετοχή των εθελοντών που εμπλέκονται σε φορείς ή οργανώσεις. Αν κάποιος γίνει εθελοντής ή εθελόντρια στην «ΑΝΤΙΓΟΝΗ», θα έχει την ευκαιρία να συμβάλλει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σε κρίσιμα θέματα, όπως είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κοινωνική αλληλεγγύη (σε μετανάστες – πρόσφυγες – ανθρώπους που ζουν σε κατάσταση φτώχειας, κακοποιη-
μένες γυναίκες, θύματα οικογενειακής ή άλλης βίας, Ρομά, ΛΟΑΤ και άλλες κοινωνικά ευπαθείς ομάδες), η φυσική-περιβαλλοντική προστασία, υπηρετώντας
έτσι κοινωφελείς σκοπούς.