ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΕΙΟ Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας: Εκατόν Δέκα χρόνια μετά…

Εμπνευστής και δημιουργός του Χατζηκυριακείου Ιδρύματος, ήταν ο Ιωάννης Χατζηκυριακός, «πρώην ταμβακοπώλης και νυν κτηματίας», όπως υπέγραφε στη διαθήκη του. Κρυφό όνειρο του Χατζηκυριακού ήταν να ιδρύσει ένα ορφανοτροφείο για κορίτσια «άτινα – όπως τόνιζε ο ίδιος – δυστυχώς μένουν απροστάτευτα, ενώ έπρεπε να δοθεί μείζων φροντίς ένεκα της αδυναμίας των». Το 1877 γνωστοποίησε την πρόθεσή του, να αναλάβει τα οικονομικά έξοδα της ανέγερσης ορφανοτροφείου θηλέων, στον τότε Δήμαρχο Πειραιώς Τρύφωνα Μουτζόπουλο με μόνη προϋπόθεση, την παραχώρηση του κατάλληλου οικοπέδου. Έτσι, την Κυριακή 30 Απριλίου 1889 πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επισημότητα, η τελετή θεμελίωσης του κτηρίου από τη Βασίλισσα Όλγα. Δεκατέσσερα χρόνια μετά ολοκληρώθηκε το μεγαλειώδες έργο. Το Ίδρυμα ήταν έτοιμο να λειτουργήσει, προικισμένο, με όλη την περιουσία του Ιδρυτή. Δυστυχώς όμως εκείνος και η σύζυγός του δεν πρόλαβαν να το δουν να λειτουργεί. Στις 27 Μαΐου 1903, η εννιάχρονη Βιργινία Βουρβουμάκη από την Κρήτη «ορφανή πατρός και μητρός» είναι το πρώτο παιδί που περνά την πύλη του Χατζηκυριακείου. Μέχρι το τέλος του χρόνου, ο αριθμός των παιδιών που έχουν εισαχθεί στο Ίδρυμα, ανέρχεται συνολικά σε 55. Η εισαγωγή τόσων παιδιών, πολύ πριν από την επίσημη
τελετή εγκαινίων, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Ιανουαρίου του 1904, φανερώνει την ουσιαστική ανάγκη ύπαρξης ενός τέτοιου χώρου.

Στο πέρασμα των χρόνων το Χατζηκυριάκειο χάρη στις σημαντικές προσωπικότητες που διετέλεσαν Πρόεδροι και Σύμβουλοι των Διοικητικών Συμβουλίων του, ξεπερνά τις αντιξοότητες και ξεχωρίζει στο χώρο των Κοινωφελών Ιδρυμάτων. Δεν παραμένει προσκολλημένο σε στατικά πρότυπα αλλά επιδεικνύει μοναδική ικανότητα προσαρμογής στις νέες συνθήκες και απαιτήσεις των καιρών, ώστε να λειτουργεί με σύγχρονες μεθόδους. Σήμερα, 110 χρόνια μετά, λειτουργεί σαν άρτιος οργανισμός με επαρκές και κατάλληλα εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Φιλοξενεί και υποστηρίζει κορίτσια προερχόμενα από οικογένειες με σοβαρά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα.

Μιχάλης Στρουμπούλης

Κ. Στρουμπούλη πόσο δύσκολο είναι να είστε ο συνεχιστής ενός τόσο μεγάλου έργου που άφησε ο ιδρυτής Χατζηκυριακός;
Το έργο του Ιωάννη Χατζηκυριακού και της συζύγου του είναι πραγματικά μεγάλο και ανεκτίμητο. Αποτελεί τιμή και μεγάλη χαρά για εμένα να ηγούμαι αυτής της προσπάθειας ακόμα και αν αντιμετωπίζω καθημερινά μεγάλες δυσκολίες. Το χαμόγελο και η πρόοδος των παιδιών με βοηθούν να προσπεράσω κάθε εμπόδιο.

Σήμερα ποιές είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζετε στο Ίδρυμα και ποιές είναι οι ενέργειες που κάνετε;
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε είναι κυρίως οικονομικές. Δυστυχώς, πολλά ακίνητα του Ιδρύματος δεν είναι μισθωμένα ενώ οι χρηματικές δωρεές έχουν μειωθεί. Σημαντικό αντικίνητρο αποτελεί φυσικά και η φορολόγηση τους. Το κράτος αντί να μας επιχορηγεί μας φορολογεί! Νιώθουμε συχνά ότι αντί να στέκεται δίπλα μας, στέκεται απέναντι μας.

Σε ποιούς τομείς χρειάζεστε βοήθεια και τί είδους;
Χρειαζόμαστε κάθε είδους βοήθεια. Κάθε προσφορά, χρηματική ή σε είδος, είναι ευπρόσδεκτη. Μην ξεχνάτε ότι για εμάς ακόμα και μια οδοντόβουρτσα ή μια οδοντόκρεμα είναι πολύτιμη. Χρειαζόμαστε εθελοντές αλλά και ανθρώπους για να μεταφέρουν το μήνυμα μας. Έχουμε ανάγκη τον καλό σας λόγο αλλά και τη «δυνατή δημοσιογραφική» σας φωνή. Μόνοι ενωμένοι μπορούμε να βοηθήσουμε πραγματικά τα παιδιά που μας χρειάζονται.

Το καταστατικό του Ιδρύματος αναφέρει ότι τα κορίτσια μπορούν μέχρι την ενηλικίωση τους να παραμείνουν στο χώρο. Μετά τί είδους βοήθεια τους παρέχετε; Ποιές είναι οι ενέργειες που κάνετε;
Με τη συμπλήρωση της ηλικίας των 18 ετών τα κορίτσια του Χατζηκυριακείου ολοκληρώνουν το βασικό κύκλο ζωής τους στο Ίδρυμα και τυπικά αποφοιτούν, όπως προβλέπεται από το Καταστατικό που συνέταξε ο ίδιος ο Ιδρυτής, ο Ιωάννης Χατζηκυριακός. Όμως οι προσπάθειές μας δεν σταματούν εδώ. Συνεχίζονται με τις επιτυχίες των κοριτσιών μας σε Ανώτερα και Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, που τα τελευταία χρόνια είναι πολλές. Τέλος υπάρχει πρόβλεψη από τον Ιδρυτή για παροχή γαμήλιου επιδόματος στα κορίτσια που παντρεύονται.

Υπάρχει αύξηση των εγκαταλελειμμένων παιδιών; Έχετε τέτοιες περιπτώσεις στην περίοδο της κρίσης; Πόσα κορίτσια φιλοξενείτε στο χώρο του Ιδρύματος;
Δυστυχώς, τα τελευταία δυο χρόνια, υπάρχει σημαντική αύξηση των αιτημάτων εισαγωγής στο Χατζηκυριάκειο. Τα παιδιά που υποστηρίζουμε είναι 126. Στο χώρο φιλοξενούμε 67 κορίτσια.

Στις μέρες μας υπάρχει φιλανθρωπία, εθελοντισμός και κοινωνική προσφορά; Ο κόσμος ανταποκρίνεται;
Στις ημέρες μας υπάρχει ουσιαστική φιλανθρωπία και κοινωνική προσφορά. Ο κόσμος προσφέρει από το υστέρημα του. Τα παιδιά φέρνουν το παιχνίδι τους για να το δωρίσουν στα δικά μας παιδιά. Η συμμετοχή είναι συγκινητική. Εξίσου συγκινητική είναι και η παρουσία των εθελοντών. Ο εθελοντισμός αποτελεί ίσως το μοναδικό τρόπο για να αντιμετωπίσουμε την κρίση.

Το κράτος πόσο κοντά σας είναι; Σας οφείλει χρήματα;
Το Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα δε λαμβάνει καμία κρατική επιχορήγηση, συνεπώς το κράτος «τυπικά» δεν μας οφείλει χρήματα. Ουσιαστικά όμως μας έχει πλήξει με βαρύτατη φορολογία και αναρωτιέμαι εάν αυτά τα χρήματα θα επιστραφούν ποτέ στα παιδιά.